Perkthim

Pjese nga Tete Biseda nga Jiddu Krishnamurti

PYETESI: Do me pelqente qe ne menyre te menjehershme ta gjeja veten ne nje bote krejt te ndryshme, me inteligjencen me te madhe te mundshme, te lumtur, me nje ndjesi te madhe te dashurise. Do me pelqente te isha ne bregun e lumit,pa pasur nevojen te kaloj me veshtiresi. Duke pyetur per rrugen ekspertet. Une kam udhetuar ne shume vende te botes dhe kam pare perpjekjet e njeriut ne fusha te ndryshme te jetes. Asgje nuk me ka terhequr aq shune sa feja. Do beja gjithcka te kaloja ne anen tjeter , te hyja ne nje dimension te ndryshem dhe te shikoja gjithcka sikur te ishte hera e pare dhe me nje shikim te qarte. Une ndiej fuqishem se se duhet te kete nje shkeputje nga shhkelqimi i rreme i jetes. Me te vertete duhet te kete.


Pak kohe me pare kur une isha ne Indi degjova nje kembane te nje tempulli e cila pati nje efekt te cuditshem te une. Ne menyre te menjehershme pata nje ndjesi uniteti dhe bukurie sic nuk e kisha ndjere kurre me pare. Ndodhi kaq shpejt sa une nuk arrija te mendoja, dhe ishte e vertete , jo imagjinate apo iluzion. Me pas nje guide mu afrua dhe me tha nese ai mund te me tregonte tempujt, dhe ne ate moment u ktheva perseri ne boten e zhurmshme dhe vulgare.Une dua rikap ate moment por patjeter,sic thoni edhe ju ai eshte vetem nje kujtese e vdekur dhe per pasoje e pavlere.Cfare mund te bej une, dhe cfare jo, per te dale ne bregun tjeter

Krishnamurti: Nuk ekziston menyra per te dale ne bregun tjeter. Nuk ka nje veprim , asnje sjellje, asnje ilac qe do te hape deren te tjetra.Nuk eshte nje proces evolutiv; nuk eshte fundi I nje praktike; nuk mund te blehet apo t’ju ftojne .N.q.s kjo eshte e qarte, n.q.s mendja e ka harruar veteveten dhe nuk thote me- ky breg apo ai breg-Nqs mendja ka ndaluar se pari gjerat verberisht dhe pushon se kerkuari, n.q.s ka boshatisje totale dhe hapesire ne mendje-atehere dhe vetem atehere eshte atje.
Pyetesi: Une ju kuptoj verbalisht , por nuk mund te ndal se kerkuari ne erresire e as te deshiroj sepse thelle brenda meje une nuk besoj se s’ka nje menyre, asnje disipline, asnje veprim i cili do te me coje mua ne bregun tjeter.
Krishnamurti: Cdo te thuash me “une besoj se s’ka asnje menyre”? Do te thuash se nje mesues do t’ju marri per dore dhe t’ju mbaj ne kurriz per ne anen tjeter?


Pyetesi: Jo, por besoj se dikush i cili e kupton do te ma tregoje egzaktesisht, sepse ne kete moment eshte aty ne cdo moment meqenese eshte e vertete.
Krishnamurti: Sigurisht qe e gjithe ky eshte supozim. Ti kishe papritmas ndjenjen e realitetit kur degjove kembanen e tempullit, por ajo eshte nje memorje, sic the dhe ti dhe nga kjo po arrrin ne nje perfundim qe duhet te egzistoje gjithmone meqenese eshte e vertete. Realiteti eshte dicka e cuditshme; eshte aty kur ti nuk po shikon, por kur e shikon , me lakmi, cfare merr ti eshte llumi vete lakmise tende , jo realitetin. Realiteti eshte dicka qe merr fryme dhe nuk mund te kapet , dhe nuk mund te thuash se eshte gjithmone aty . Rruge ka vetem per te dicka qe eshte e palevizshme, te caktuar dhe statike.Te nje qenie e cila eshte vazhdimisht ne levizje, e cila nuk ka nje vend pushimi si mund te kete nje udhetregues, apo nje udhe. Mendja eshte e etur ta arrije, ta kapi ate, gje e cila e ben dicka te vdekur. Ne kete menyre a mund ta vesh mjenjane kujtesen e gjendjes te cilen kishe? Mund te vendosesh menjane mesuesin, udhen , fundin-ta vesh menjane ne mynyre qe mendja te jete e boshatisur krejtesisht nga gjithe ky kerkim? Ne momentin qe flasim mendja juaj eshte shume e zene me kete kerkese tronditese sa qe vete kjo pune behet pengese . Ju po kerkoni, pyesni, deshironi te ecni ne bregun tjeter. Bregu tjeter nenkupton se egziston ky breg tjeter, dhe nga ky breg per te arritur ne bregun tjeter ka hapesire dhe kohe, kjo eshte ajo cfare ju pengon dhe ju shkakton kete dhimbje per bregun tjeter. Ky eshte problem i vertete-koha e cila ndan, dhe hapesira e cila vecon, koha e nevojshme per te arritur atje dhe hapesira e cila eshte distance ndermjet kesaj apo asaj. Kjo do te behet ajo, dhe e sheh te pamundur per arsye te distances dhe kohes per ta bere kete distance .Te kjo nuk ka vetem krahasim por githashtu dhe njesi matese, dhe nje mendje e cila eshte e afte te mase, po ashtu eshte e afte gjithashtu te genjej veten. Ndarja e kohes dhe hapesires ndermjet kesaj dhe asaj eshte rruga e mendjes, e cila eshte mendim. A e dini se athere kur ka dashuri koha dhe hapesira zhduken? Vetem kur hyn ne loje mendimi dhe deshira ka nje hendek hapesire per tu kapercyer. Kur e shikon kete, kjo eshte e gjitha.

Pyetesi: Po une nuk e shoh.Une ndjej se kjo qe ju thoni eshte e vertete, por me shpeton.
Krishnamurti: Zoteri, jeni shume i paduruar, dhe vete ky padurim eshte ne vetevete agresivitet, ju po sulmoni, po pohoni, ju nuk jeni i qete te shikoni, te degjoni, te ndjeni thellesisht. Ju doni te arrini ne bregun tjeter me cdo cmim dhe po notoni cmendurisht duke e mos ditur ku eshte bregu tjeter. Bregu tjeter mund te jete ky breg keshtu qe ju po I largoheni atij. N.q.s mund t’jua sugjeroj : ndaloni se notuari. Kjo nuk do te thote qe te beheni i ngathet, te vegjetoni dhe mos beni asgje, por te jeni disi ne menyre pasive te vetedijshem pa mundesi zgjedhje cfaredo qofte ajo dhe pa njesi matese-atehere mund te shikoni cfare ndodh. Mund te mos ndodhe asgje, por n.q.s prisni ate kembane te bjere perseri, n.q.s po prisni i semure ate ndjenje kenaqesie te kthehet perseri, atehere jeni duke notuar ne drejtim te kundert. Te jesh i qete kerkon shume energji; duke notuar e humbisni kete energji. Keni nevoje per te gjithe ate energji per heshtjen e mendjes, dhe vetem ne zbrazetire, ne zbrazetire te plote, vetem atehere nje gje e re mund te egzistoje


Pyetesi: Te gjithe te ashtu-quajturit nejrez fetar kane dicka te perbashket dhe e ve re kete te shumica e njerezve te cilet vijne t’ju degjojne ju . Ata te gjithe po kerkojne dicka te cilen e quajne ne menyra te ndryshme si ps.h nirvana, clirim, ndricim I mendjes, vete-realizim, perjetesi ose zot. Qellimi i tyre eshte i percaktuar dhe eshte besuar perpara tyre ne mesime te ndryshme, dhe cdo mesim nga keto , nga keto sisteme ka nje seri librash te shenjte, disiplinat e tyre ,mesuesit , moralin,filozofine, premtimet dhe kercenimet , nje udhe te drejte dhe te ngushte duke perjashtuar pjesen tjeter te botes duke premtuar ne perfundim te saj parajsen apo dicka tjeter. Shumica e ketyre kerkuesve levizin nga nje sistem te tjetri, duke e zevendesuar me mesimin me te ri ate te cilen kane hequr dore se fundi. Ata levizin nga nje orgji emocionale te tjetra , duke mos menduar se i njejti proces vihet ne pune ne gjithe kete kerkim. Disa nga ata qendrojne ne nje sistem brenda nje grupi dhe refuzojne te levizin. Te tjere me kalimin e kohes besojne se kane arritur cfare do qofte ata deshen te realizonin dhe i kalojne ditet e tyre te terhequr dhe ne lumturi te plote dhe ne kembim sjellin pas vetes nje grup pasuesish te cilet e rifillojne kete cikel nga e para. Te e gjitha kjo ka lakmi te semure per te arritur realizimin dhe zakonisht zhgenjimin dhe frustrimin e deshtimit. E gjitha kjo duket e pashendetshme. Keta njerez sakrifikojne te jetuarit e zakonshem me nje qellim imagjinar dhe nje ndjenje e pakendshme ze fill nga kjo gjendje: fanatizmi, histeria, dhuna dhe idiotesia. Dikush mund te surprizohet me gjetjen midis tyre te shkrimtareve te vecante, qe ndryshe do dukeshin shume te shendetshem . E gjitha kjo quhet fe . E gjithe kjo vjen ere deri ne parajse. Kjo eshte aroma e devocionit. E kam pare kudo. Ky kerkim per ndricimin mendor shkakton deme te medha dhe njerezit sakrifikohen mbas kesaj. Tani do me pelqente t’ju pyesja ju. A ka dicka ne te vertete dicka e tille si ndricimi mendor, dhe n.q.s ka , cfare eshte?

Krishnamurti: N.q.s eshte nje arratisje nga jeta e perditshme , jeten e perditshme e marrim si levizja e jashtezakonshme e marredhenies, atehere I ashtu-quajturi realizim , ky i ashtu-quajtur ndricim i mendjes ose cfare do emri t’i vesh, eshte iluzion dhe hipokrizi. Cdo gje e cila mohon dashurine dhe te kuptuarit e jetes eshte drejtuar ne krijimin e nje ligesie te madhe. Kjo shtremberon mendjen dhe jeta behet dicka e tmerrshme. N.q.s e kuptojme kete ne menyre aksiomatike atehere ndoshta ne mund te vazhdojme te zbulojme n.q.s ndricim i mendjes, ose cfare do te doni t’a quani-mund te shihet si vete akti i te jetuarit. Ne fund te fundit jetesa eshte me e rendesishme se cdo ide, qellim ideal apo parim. Kjo ndodh per arsyen se nuk e dime cfare eshte jetesa ne kete menyre ne shpikim keto koncepte vizionare dhe jorealiste te cilat na japin nje lloj arrratisje. Pyetja e vertete eshte a mundet nje njeri te gjej ndricim mendor e te jetuarit, ne aktivitetet e perditshme te jetes , apo kjo eshte per pak veta te cilet jane te pajisur nga lindja apo nga rastesia me nje aftesi te jashtezakonshme per ta zbuluar kete lumturi te plote? Ndricimi i mendjes do te thote te jesh nje ndricues per veteveten , por jo nje drite e shfaqur nga brenda vetes ose e imagjinuar, gje e cila nuk eshte nje vecori personale. Ne fund te fundit kjo ka qene gjithmone ne mesimet e fese se vertete, megjithate nuk eshte pjese e nje besimi dhe frike te organizuar.
Pyetesi: Ju thoni mesimet e fese se vertete! Ne menyre te menjehershme krijon grupimin e profesionisteve dhe specialisteve kundrejt pjeses tjeter te botes. A doni te thoni atehere se feja eshte e ndare nga jeta ?
Krishnamurti: Feja nuk eshte e ndare nga jeta perkundrazi ajo eshte vete jeta .Eshte ndarja ndermjet jetes dhe fese e cila ka shkaktuar te gjithe mjerimin per te cilin ju po flisni. Keshtu qe i rikthehemi pyetjes themelore se a eshte e mundur ne jeten e perditshme te jetosh ne nje gjendje te cilen per momentin do ta quajme ndricim mendor?


Pyetesi: Une akoma nuk e di cfare do te thuash me ndricim mendor?

Krishnamurti: Nje gjendje mohimi. Mohimi eshte veprimi me pozitiv dhe jo nje pohim pozitiv. Kjo eshte nje gje shume e rendesishme per tu kuptuar. Shumica jone pranojne lehtesisht dogmat positive , nje besim pozitiv ,sepse duam te jemi te sigurt , ti perkasim dickaje,te jemi te bashkuar .Ky qendrim pozitiv ndan dhe sjell dualitet.Mbas kesaj fillon konflikti midis ketij qendrimi dhe te tjereve.Por mohimi I te gjithe vlerave ,I te gjithe moralit ,i te gjitha besimeve, duke mos pasur kufij, nuk mund te jete ne kundershti me asgje. Nje formulim pozitiv ne vete perkufizimin e saj krijon ndarje,d he ndarja eshte rezistence. Me kete jemi mesuar, ky eshte kondicionimi jone. Ta mohosh te gjithe kete nuk eshte imorale ; perkundrazi te mohosh te gjithe kete ndarje eshte morali me i larte. Te mohosh cdo gje te cilen njeriu e ka shpikur, te mohosh te gjitha vlerat e tij, etiken dhe zotat e tij eshte te jesh ne nje gjendje mendore ku nuk ka dualitet, keshtu qe s’mund te kete rezistence apo konflikt ndermjet te kundertave. Ne kete gjendje nuk ka te kunderta , dhe kjo gjendje nuk eshte ne kundershti me dicka tjeter.
Pyetesi: Atehere nga e dini cfare eshte e mire apo e keqe? Apo nuk as te mire as te keqe? Cfare me ndalon mua te bej nje krim madje dhe vrasje. N.q.s nuk kam standarde cfare me ndalon mua nga cfare do lajthitje?

Krishnamurti: Te mohosh kete eshte te mohosh vetveten, dhe vetvetja eshte qenia e kushtezuar e cila ndjek nje te mire te kushtezuar. Me te shumtit nga ne mohimi I shfaqet si nje vakum, se ne e njohim aktivitetin vetem ne burgun e kushtezimit tone,te frikes ,dhe mjerimit.Duke u nisur nga kjo ne e shohim mohimin dhe e imagjinojme ate si gjendje e tmershme e harreses totale ose nje zbrazetire.Per njeriun i cili ka mohuar te gjitha pohimet e shoqerise, fene , kulturen dhe moralin njeriu i cili eshte akoma ne burgun e nenshtrimit shoqeror ai eshte nje njeri i trishtuar. Mohimi eshte gjendja e ndricimit mendor qe funksionon ne te gjitha aktivitetet e nje njeriu i cili eshte I liruar nga e kaluara e tij. Eshte e kaluara me traditen e saj dhe autoritetetin e saj e cila duhet mohuar. Mohimi eshte liri, dhe eshte njeriu i lire qe jeton , dashuron , dhe e di cfare do te thote te vdesesh.

Pyetesi: Deri ketu jemi te qarte; por ju nuk thoni per asnje aluzion per transentdentalen, hyjnoren ose cfare do doni ta quani.

Krishnamurti: Aludimi mund te gjendet vetem te liria dhe cdo formulim eshte mohim i lirise; cdo formulim behet komunikim verbal pa kutim . Eshte aty por nuk mund te gjehet apo te ftohet, aq me pak te burgoset ne cfare do sistemi , apo t’i zihet prite me ndonje hile te mencur te mendjes. Nuk eshte ne kisha, tempujt apo xhami. Nuk ka udhe per te arritur atje , asnje guru,a snje sistem i cili mund te zbuloj bukurine e saj; ngazellimi i saj mund te vije vetem kur ka dashuri. Ky eshte ndricim mendor.

Pyetesi: A sjell kjo me vete nje kuptim te ri te natyres se universit , te ndergjegjjes apo te qenies? Te gjithe tekstet fetare jane plot me keto gjera .
Krishnamurti: Eshte sikur te pyesesh per bregun tjeter kur jeton dhe vuan ne kete breg. Kur je ne bregun tjeter je cdo gje dhe asgje, dhe nuk ben kurre pyetje te tilla. Pyetje te tilla jane te ketij bregu dhe me te vertete nuk kane asnje lloj kuptimi. Fillo te jetosh dhe do jesh atje pa pyetur, duke mos kerkuar, duke mos patur frike.

Pyetesi: Une shoh rendesine e dhenies fund te frikes , dhimbjes, zemerimit dhe problemeve te veshtira te njeriut. Une shikoj se nje njeri duhet te vendosi themelet e sjelljes se mire, qe zakonisht quhet ndershmeri dhe qe ne kete mos kete urrejtje apo lakmi dhe as brutalitet. Brenda te cilit njeriu egziston.Une shoh gjithashtu se duhet te kete liti-jo prej nje dickaje te vecante por liri ne vetvete-dhe se nje njeri nuk duhet te jete gjithmone ne burgun e deshirave dhe kerkesave te vetes. Une e shoh kete shume qarte dhe perpiqem –megjithese ju nuk mund t’ju pelqeje fjala perpiqem-te jetoj ne driten e te kuptuarit.Ne nje fare mase kam shkuar thelle ne njohjen e vetes. Une nuk i permbahem te asgje e kesaj bote dhe as te ndonje fe . Tani do me pelqente t’ju pyesja : duke e marre per te mireqene se nje njeri eshte i lire , jo vetem nga jashte por dhe nga brenda , nga i gjithe mjerimi dhe coroditja e kesaj bote, cfare ka pertej murit? Kur them nenkuptoj friken, dhembjen dhe trysnine konstante te mendimit. Cfare mund te shihet atje kur mendja eshte e qete , jo e angazhuar me nje aktivitet te vecante?


Krishnamurti: Cfare do te thuash kur thua: cfare ka atje? A do te thuash dicka per tu perceptuar, te ndihet, te perjetohet, ose te kuptohet? A ka ndonje mundesi cfare eshte ndricimi I mendjes? A po me pyet cfare ka atje kur mendja ka ndaluar se bredhuri dhe ka arritur nje gjendje qetesie? Apo me pyet se cfare ka aty ne anen tjeter kur mendja eshte ne qetesi?

Pyetesi : Une po pyes per te gjithe keto gjera. Kur mendja eshte e qete duket sikur ska asgje. Duhet te kete dicka jashtezakonisht te rendesishme per tu zbuluar pas mendimit ne teresi. Buda dhe nje ose dy te tjere kane folur per dicka kaq te pafunda qe nuk gjejne dot fjale per ta shpjeguar, Buda ka thene ,
“mos e mat me fjale te pamatshmen.”Cdo kush ka pasur moment kur e kane pasur mendjen plotesisht te qete dhe nuk ka pasur asgje madheshtore : kishte vetem zbrazetire. Megjithate dikush mund te kete ndjenjen se ka dicka mbas qoshes e cila ne momentin qe zbulohete transformon te gjithe jeten. Do te dukej , duke u nisur nga cfare njerezit kane thene, se eshte e nevojshme nje mendje e qete per te zbuluar kete. Gjithashtu une shoh se nje mendje e parremujshme mund te jete efikase dhe me te vertete e mprehte. Por duhet te kete dicka me shume se nje mendje e parremujshme, e qete, shume me shume se kaq.
Krishnamurti: Po tani cila eshte pyetja? Ju konstatuat se nje mendje e qete, e ndjeshme dhe vigjilente eshte e nevojshme jo vetem per te qene efikas ,por gjithashtu per te perceptuar gjerat rreth dhe brenda teje.
Pyetesi: Te gjithe filozofet dhe shkencetaret jane duke perceptuar dicka ne cdo moment. Disa nga ata jane shume te shkelqyer, shume nga ata madje jane te ndershem. Por kur ju i pate gjithcka ata kane perceptuar, krijuar apo shprehur ,me te vertete puna e tyre nuk eshte shume, dhe sigurisht qe nuk ka aluzion per cfare do lloj hyjnoreje.

Krishnamurti: A po me pyet nese ka dicka te shenjte pertej saj?Po me pyet nese ka nje dimension tjeter ne te cilin mendja mund te jetoje dhe te perceptoje dicka e cila nuk eshte formulimi intelektuali i planifikimit efikas? Po me pyet duke i rene si magelani nese ka apo s’ka dicka supreme?

Pyetesi: Shume njerez te cilet merren vesh kane thene ne nje menyre shume bindese se ka nje thesar te vertete i cili eshte burimi i ndergjegjjes. Ata jane dakort se nuk mund te pershkruhet. Ata kane mosmarreveshje ne menyren se si perceptohet. Mesa duket ata mendojne te gjithe se mendimi duhet te ndale perpara se te shfaqet. Disa mendojne se eshte vete lenda nga e cila perbehet mendimi dhe vazhdojne tutje.Te gjithe jane dakort nuk je duke jetuar me te vertete pervec se ne rastin kur e ke zbuluar ate . Mesa duket vete ju thoni pak a shume te njejten gje . Tani une nuk jam duke ndjekur ndonje system apo disipline apo guru apo besim. Une nuk kam nevoje per keto gjera per t’me thene se ka dicka transedentale.